Sunuş
Saltukname Yazma Nüshası
Sarı Saltuk ile ilgili sözlü anlatıları yazıya geçiren Ebülhayr-ı Rûmî XV. yüzyılda üç ciltlik Saltukname'yi yazarak kültürümüze kazandırmıştı. Eski Anadolu Türkçesinin son yüzyılına ait eserin birinci cildinin mevcut nüshalarının eleştirili yayımını ve söz dizimi özelliklerini Yeni Türk Dili Bilim Dalında doktora tezi olarak hazırlamıştım.
Saltukname'nin birinci cildi 1987 yılının sonunda, ikinci cildi 1988 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, üçüncü cildi ise 1990 yılında Kültür Bakanlığı tarafından yayımlandı. Birinci ve ikinci ciltler üçer bin adet basılmıştı. Kısa sürede bu ciltler tükenince bakanlık üçüncü cildi beş bin adet yayımladı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlanan ciltleri gelişmiş bir tarayıcı ile taradım; optik karakter tanımlayıcı ile metni birkaç kez dil denetiminden geçirdim. Hacettepe Üniversitesinden Öğr. Gör. Sinan Yalçınkaya ile birlikte yazılıma aktardık. Çukurova Üniversitesinden Dr. Öğr. Üyesi B. Tahir Tahiroğlu ile birlikte araştırmacılara nasıl daha verimli bir derlem sunabiliriz bunu tartıştık. Sonunda ağ sayfamda Saltukname Derlemi'ni erişime açtık.
Derlemde aranan sözcük, eş dizimli yapı içerisinde (sağda ve solda) 5 n-gramlı olarak görülebilmektedir. Araştırmacı dilerse bu sayıyı artırabilir. Bu bölümün yukarısında ise aranan sözün içinde geçtiği paragraf görüntülenmektedir. Metnin bütün söz varlığının görüntülendiği sözcük bulutunda da sıklıkları araştırmacılar kendileri belirleyebilmektedir.
Yararlı olması dileğiyle…
Derlem İstatistikleri
Proje Ekibi
Prof. Dr. Şükrü Halûk AKALIN
Proje Yürütücüsü
Hacettepe Üniversitesi
Öğr. Gör. Sinan YALÇINKAYA
Yazılım Geliştirme
Hacettepe Üniversitesi
Doç. Dr. B. Tahir TAHİROĞLU
Derlem Danışmanı
Çukurova Üniversitesi
Voyant Tools Modülleri
Cirrus (Word Cloud)
En sık geçen sözcükleri bulut biçiminde görselleştirir.
Summary (Özet)
Derlemdeki toplam ve benzersiz sözcük sayısı, ortalama belge uzunluğu gibi istatistikleri verir.
Reader (Okuyucu)
Tam metni gösterir; seçilen sözcükler metin içinde vurgulanır.
Terms (Terimler)
Sözcüklerin sıklık listelerini, belgeler arası dağılımlarını gösterir.
Contexts (Bağlam/KWIC)
Seçilen veya aranan sözcüğün geçtiği satırları, sağ ve sol bağlamlarıyla listeler.
Trends (Eğilimler)
Sözcüklerin belge veya metin bölümlerindeki göreli sıklıklarını grafikleştirir.
Collocates (Eş Dizimliler)
Düğüm sözcüğün yakınındaki sözcüklerle eş görünüm sıklıklarını hesaplar.
Links (Bağlantılar)
Sözcükler arasındaki ilişkileri ağ grafiği olarak sunar.
Phrases (İfadeler)
İki veya üç sözcüklü kalıpları (n-gram) tespit eder. Eş dizimlilik için ideal başlangıç verileri sağlar.
Atıf Bilgisi
Akalın, Ş. H., Yalçınkaya, S., Tahiroğlu, B. T. (2023). Saltukname Derlemi.
Erkmen Yayımcılık. .../.../202.. tarihinde saltukname.shakalin.net adresinden erişildi.
Yapacağınız atıflar, bizleri teşvik edici olacak ve yeni yazılımları sunmamızı sağlayacaktır.